10.SINIF 1.DÖNEM 2.TÜRK EDEBİYATI YAZILI SORULARI

LİSE2 1.DÖNEM 2.TÜRK EDEBİYATI YAZILI SORULARI

1. DÖNEM 2. TÜRK EDEBİYATI SINAVI SORULARIDIR:
1. Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları doldurunuz.
- Göktürk Yazıtları ……… yüzyılda ……………………………….devleti zamanında dikilmiş ve ……………………….. tarafından yazılmıştır.
- Orhun Yazıtları bugünkü ………………………………….sınırları içersindedir.
- Göktürk Abideleri üç dikili taştan oluşmaktadır. Bunlar;
1.
2.
3.
- İslamiyet öncesi Türk edebiyatında sagu, Halk Edebiyatında………………………. , Divan Edebiyatında ise ………………………………………adını alır.
- Uygur metinleri……………………… özellikler taşımaktadır.
2. “Ay Toldı dedi: Sözün faydası büyüktür; söz yerinde kullanılırsa kulu yükseltir. Söz sayesinde kara yerdeki, mavi göğe yükselir ve baş köşeye geçenlerden olur. Eğer dil söylemesini bilmezse mavi gökte olanı yere indirir.” Parçada vurgulanmak istenen düşünceyi açıklayınız.
3. Kutadgu Bilig adlı eserde yazar niçin bazı kavramları sembolleştirmiştir? Açıklayınız.
4. Kutadgu Bilig’in hangi Türkçe ile yazılmış olduğunu yazınız.
5. Kutadgu Bilig ile edebiyatımızda hangi nazım geleneği başlamıştır?
6. Ahmet Yesevi’nin Türk Edebiyatı içindeki önemini açıklayınız.
7. Divan-ı Lügati’t Türk adlı eserin önemini belirtiniz.
8. “Ne varlığa sevinirim,
Ne yokluğa yerinirim,
Aşkın ile avunurum, Parçayı şekil açısından inceleyiniz.
Bana seni gerek seni.”
9. Yukarıdaki dörtlük hangi düşünceyi yansıtmaktadır.
10. Tasavvuf edebiyatının ilk temsilcilerini yazınız.


-2-TÜRK EDEBİYATI YAZILI SORULARI ÖRNEGİ

ADI,SOYADI:                                                                                                                        Tarih:

SINIF-NO:                           

2008-2009 ÖĞRETİM YILI, ÖDEV68 SİTESİ

1. DÖNEM,10. SINIFLAR, TÜRK EDEBİYATI DERSİ

2.YAZILI YOKLAMA SORULARIDIR

 A grubu

  1. Kutadgu Bilig adlı eser hakkında detaylı bilgi veriniz.(10 puan)

 

  1. Gözüm seni görmek için

Elim sana ermek için

Bugün canım yolda kodum

Yarın seni bulmak için

                          Yunus Emre

 

Salanlı sallanı gelmiş pınara

Kadir Mevlam işimizi onara

Gün doğmadan şavkın düşmüş pınara

Gün üstüne bir gün daha doğar mı?

                            Karacaoğlan

 

Yukarıdaki iki dörtlüğü aşk temasının işlenişi yönünden kıyaslayınız ve açıklayınız. (20 puan)

  1. Türk Edebiyatında “ilahi” türü hakkında bilgi veriniz.(10puan)

 

  1. Ne varlığa sevinirim

Ne yokluğa yerinirim

Aşkın ile avunurum

Bana seni gerek seni

                             Yunus Emre

Yukarıdaki dörtlüğün türü nedir?Dörtlüğü açıklayınız.(10puan)

 

  1. Hind’den bazerganlar gelür yayunur

Pişer lokmaları açlar doyurur

Aşıkları gelür bunda soyunur

Erler gelür şahım Abdal Musa’ya

                               Kaygusuz Abdal

     Yukarıdaki dörtlüğün türü nedir?Türü hakkında bilgi veriniz ve dörtlüğü açıklayınız.(15uan)

 

  1. Yanaram mumlayın başdan ayaga

Nedür bu yanmagın payanı yok mu

                                    Hoca Dehhani

  Yukarıdaki beyiti açıklayınız.(15uan)

 

7.Aşağıdaki tanımlamalarda boş bırakılan yerlere uygun ifadeleri yazınız. (20 puan)

     Gazellerin beyit sayısı  …-… arasında değişir.

     Alevilikte nefes türünde yazılan şiirlere …………….. denir.

     Dede Korkut Hikayeleri …… tane hikaye ve bir önsözden oluşur.

     Divan-ı Hikmet, 12.yy’da ……………………………..tarafından yazılmıştır.

     ……………. adlı eser, Hakaniye Türkçesiyle yazılmıştır,eserin adı hakikatler basamağı anlamına gelir.

 

                                                                                         Başarılar…

 

ADI,SOYADI:                                                                                                                        Tarih:

SINIF-NO:                           

2008-2009 ÖĞRETİM YILI 1.DÖNEM 2.TÜRK EDEBİYATI YAZILI SORULARI

1. DÖNEM,10. SINIFLAR, TÜRK EDEBİYATI DERSİ

2.YAZILI YOKLAMA SORULARIDIR

 B grubu

  1. Divan-ı Lügat-üt Türk adlı eser hakkında detaylı bilgi veriniz.(10 puan)

 

  1. Ben yürürem yana yana

Aşk boyadı beni kana

Ne akılem ne divane

Gel gör beni aşk neyledi

                          Yunus Emre

 

Kırmızı güllerden rengin almışsın

Güzellikte kemalini bulmuşsun

Sallanı sallanı suya gelmişsin

Güzel senin ziyaretin pınar mı?

                            Karacaoğlan

 

Yukarıdaki iki dörtlüğü aşk temasının işlenişi yönünden kıyaslayınız ve açıklayınız. (20 puan)

  1. Türk Edebiyatında “gazel” türü hakkında bilgi veriniz.(10puan)

 

  1. Cennet cennet dedikleri

Bir ev ile birkaç huri

İsteyene vergil onu

Bana seni gerek seni

                             Yunus Emre

Yukarıdaki dörtlüğün türü nedir?Dörtlüğü açıklayınız.(10puan)

 

  1. Urum abdalları gelür dost deyü

Egnimizde aba hırka post deyü

Hastaları gelür derman isteyü

Saglar gelür şahım Abdal Musa’ya

                               Kaygusuz Abdal

     Yukarıdaki dörtlüğün türü nedir?Türü hakkında bilgi veriniz ve dörtlüğü açıklayınız.(15uan)

 

  1. Delüpdür cigerümü gamzen oku

Ara yürekde gör peykanı yok mı

                                    Hoca Dehhani

  Yukarıdaki beyiti açıklayınız.(15uan)

 

7.Aşağıdaki tanımlamalarda boş bırakılan yerlere uygun ifadeleri yazınız. (20 puan)

     Kutagu Bilig adlı eserin yazarı,……………………………………..… dir.

     Deme olarak adlandırılan türe Bektaşilikte  …………….. denir.

     ……………………………………Oğuz Türklerinin Rum,Abaza ve Gürcülerle yaptıkları savaşları konu alan destansı hikayelerdir.

     Atabet-ül Hakayık, 12.yy’da ……………………………..tarafından yazılmıştır.

     Türkler,……………………… döneminde Müslümanlığı kabul etmeye başlamışlardır.

 

                                                                                         Başarılar…

ÖDEV68

   Türk Dili ve Ed.Öğrt.

www.ODEV68.BLOGCU.COM

 

 

2008-2009 öğretim yılı  ödev68 sitesi 10.sınıf   Sınıfı Türk Edebiyatı Dersi

Birinci Dönem İkinci Yazılı Sınav Sorularıdır.

Veysel bu gurbetlik kâr etti cana

Karıştır göçünü ulu kervana

Gün geçirip fırsat verme zamana

Sakın uzamasın yol deyi yazmış

Âşık Veysel    

S. 1. Yukarıdaki şiiri şekil bakımından (ölçü, nazım birimi, uyak şeması, kafiye ve redif) inceleyiniz. (2+2+2+2+2= 10 P)

 

 

 

S. 2. Birinci sütunda Türk destanların adları, ikinci sütunda bu destanların sahibi olan Türk devletlerinin adları verilmiştir. Bu destanların kime ait olduğunu tespit ettikten sonra, o devletin  önündeki harfi ilgili destanın solundaki parantez içine yazınız. (2+2+2+2+2= 10 P)

      I. Sütun                                                                            II. Sütun

(  ) Gılgamış                                                                            A Uygur

(  ) Şu                                                                                     B Hun

(  ) Ergenekon                                                                        C Saka

(  ) Türeyiş                                                                              D) Sümerler

(  ) Oğuz Kağan                                                                      E) Göktürk

 

İlahi öküş hamd ayur men sanga                       (İlâhi, pek çok hamdederim sana)

Sening rahmetingdin umar men onga     (Senin rahmetinden hayır umarım)

 

Bilig birle bilnür törütgen                                  (Bilgiyle bilinir yaratan Tanrı)

Biligsizlig içre kanı hayr yidi                  (Bilgisizlikten nerde, gören hayrı?)

Bilig bilmegendin bir ança budun                      (Bilgi bilmemekten nice insanlar)

Özelgin but itip idim bu tidi                               (Elleriyle put yapıp rabbim dedi)

S. 3. Yukarıda Atabet’ül Hakayık adlı eserden alınan bölümlerden hareketle, bu eserin nazım birimini, ölçüsünü, yazarının adını, Atabet’ül Hakayık’ın ne anlama geldiğini ve eserde nelerden bahsedildiğini yazınız. (2+2+2+2+2= 10 P)

Nazım birimi:

Ölçüsü:

Yazarın adı:

Atabet’ül Hakayık’ın ne anlama geldiği:

Eserde nelerden bahsedildiği:

 

S. 4. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümledeki bilgi doğruysa “D”, yanlışsa “Y” yazınız. (2+2+2+2+2=10 P)

a) (...) Kutadgu Bilig alegorik bir eserdir.

b) (...) Orhun Yazıtları söylev niteliği taşımaktadır.

c) (...) Orhun Yazıtları 1893 yılında İngiliz dil bilimci Thomsen tarafından okunmuştur.

d) (...) Orhun yazıtları Çin’de bulunmaktadır.

e) (...) Dinî-Tasavvufî halk şiiri Yusuf Has Hacip ile başlamaktadır.

 

S. 5. Divanı- Lügat’it Türk’ün yazılış amacı nedir? Yazınız. (5+5= 10 P)

 

 

S. 6. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ile İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatını (nazım birimi, ölçü, kullanılan dil, alfabe ve konu bakımından karşılaştırınız. (2+2+2+2+2= 10 P)

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı      İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatı

Nazım birimi:

Ölçü:

Kullanılan dil:

Alfabe:

Konu:

 

 

S. 7. Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri doldurunuz.

a) Köktürk Yazıtları ……… yüzyılda ………………………….. devleti tarafından dikilmiştir. Türklerin bilinen ilk alfabesi olan …………….. …………………….. ile ……………. Tigin tarafından yazılmıştır. (1+2+2+1= 6 P)

b) Bir kimsenin ölümü üzerine duyulan üzüntüyü ve acıyı anlatmak için yazılan şiirlere İslâmiyet öncesi Türk  edebiyatında …………….., Halk edebiyatında …………………… Divan edebiyatında ise …………… adı verilir. (1+1+2= 4 P)

 

S. 8. Kutadgu Bilig’den alınan aşağıdaki beyitlerin karşısına Kutadgu Bilig’deki kişilerden hangisine ait olduğunu yazınız. (3+3+4= 10 P)

 

Ked öglüg kerek hem biligli ukuş          (Çok zeki ve aklı bilir olmalı) …………………………...

Biliglig kişining yagısı öküş                    (Bilgili kişinin çoktur düşmanı)

 

Törüdi ikigü manga bir sanı                  (Kanunda benim için birdir hepisi) ……………………

Keserde adın bulmagay ol mini             (Hüküm verirken fark bulmaz birisi)

 

Kişike kerek tegme yirde biliş (Kişiye gerektir her yerde tanış) …………………………

Biliş birle itlür kamug türlüg iş   (Tanıdıkla görülür her türlü iş)

 

S. 9. Mesnevi nazım şeklini 5 madde ile açıklayınız. (2+2+2+2+2= 10 P)

 

 

 

 

 

 

 

 

S. 10. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı kaça ayrılır, hangi ürünlerden meydana gelir? Şema ile açıklayınız. (3+3+2+2= 10 P)

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                          Türk Dili ve Edb. Öğrt.

 

2008-2009 Eğitim-Öğretim Yılı 10.SINIF Türk Edebiyatı Dersi

Birinci Dönem İkinci Yazılı Sınav Soruları Cevap Anahtarıdır.

 

C. 1.

a –––– cana                            “-an” sesleri tam uyak

a –––– kervana                       “-a” sesi redif

a –––– zamana            Nazım birimi: Dörtlük

b –––– yol deyi yazmış Ölçü: 6+5= 11’li hece ölçüsü

 

C. 2    

 I. Sütun                                                                                 II. Sütun

(D) Gılgamış                                                                           A Uygur

(C) Şu                                                                                    B Hun

(E) Ergenekon                                                                        C Saka

(A) Türeyiş                                                                             D) Sümerler

(B) Oğuz Kağan                                                                     E) Göktürk

 

C. 3.

Nazım birimi: Dörtlük ve beyit.

Ölçü: Aruz ölçüsü

Yazarın adı: Edip Ahmet Yükneki

Anlamı: Gerçeklerin (hakikatlerin) eşiği

Konusu: Eser, dinî ögelerden bahseder (Allah’tan, peygamberden, Dört Halife’den vb.)

 

C. 4.

a) (D) Kutadgu Bilig alegorik bir eserdir.

b) (D) Orhun Yazıtları söylev niteliği taşımaktadır.

c) (Y) Orhun Yazıtları 1893 yılında İngiliz dil bilimci Thomsen tarafından okunmuştur.

d) (Y) Orhun yazıtları Çin’de bulunmaktadır.

e) (Y) Dinî-Tasavvufî halk şiiri Yusuf Has Hacip ile başlamaktadır.

 

C. 5. Türkçenin de Arapça kadar gelişmiş bir dil olduğunu kanıtlamak için yazılan eser, Araplar’a Türkçe’yi öğretmeyi amaçlamaktadır.

 

C. 6.

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı                        İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatı

Nazım birimi: Dörtlük                                      Beyit ve dörtlük

Ölçü: Hece                                                                 Aruz ve hece ölçüsü

Dil: Halkın kullandığı öz Türkçe                                   İslamiyetin etkisi ile Arapça ve Fasça

Alfabe: Göktürk ve Uygur alfabesi                               Uygur ve Arap alfabesi

Konu: İslamiyet öncesinde verilen ürünlerde Türk milletinin yaşayışını, inançlarını, üzüntülerini, sevinçlerini vb. görmekteyiz. İslamiyetin kabulüyle beraber İslami unsurlar (Allah, peygamber, melek vb.) eserlere girmiştir.

 

C. 7.

a) 8. – II. Göktürk (Kutluk Devleti) – Göktürk Alfabesi – Yollug

b) Sagu – ağıt – mersiye

 

C. 8. Ögdülmüş – Kün Togdı – Ay Toldı

 

 

 

 

C. 9.

- Aynı vezinde ve her beyiti kendi arasında kafiyeli olan nazım şekline denir.

- Kafiye örgüsü, aa, bb, cc, dd, ee... dir.

- Mesneviler öğüt verici veya bir olayı anlatan uzun şiirlerdir.

- Bu şiirlerde savaş, aşk, din ve tasavvuf konularıyla birlikte, çeşitli toplumsal konular da işlenir.

- Mesnevide anlam beyit içerisinde tamamlanır. Anlam bir beyitten başka bir beyite geçmez; ancak beyitler arasında konu bütünlüğü vardır

- Aruzun kısa kalıpları ile yazılır

- Her beyit kendi arasında uyaklıdır.

- Divan edebiyatında bugünkü anlamda roman ve hikaye yoktu. Mesneviler bir bakıma bu türlerin yerini tutuyordu.

- Beş mesneviyi bir araya getiren eserlere Hamse denir.

- Türk edebiyatında ilk mesnevi 11 yüzyılda Yusuf Has Hacip’in “Kutadgu Billig” adlı eseriyle başlar. En uzun mesneviyi Mevlana yazmıştır.

 

C. 10.

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı:

1. Sözlü Edebiyat (Sav, sagu, koşuk, destan)

2. Yazılı Edebiyat

a) Göktürk Yazısı (Bilge Kağan, Kültigin, Tonyukuk Yazıtı)

b) Uygur Yazısı (Altun Yaruk, Sekiz Yükmek, Irk Bitig)

Yorum Yaz